Aynı mutfak. Aynı tarif.
Un, yağ, tuz… Ölçüler hâlâ ezberde. Yıllardır değişmeyen bir şey varsa, o da bu tariflerin kendisi.
Ama artık kimse o tarifin kurduğu hayata sahip değil.
Çünkü mesele tarif değil: Hayat.
Bugün bir şey pişirmek, sadece mutfağa girmek değil. Önce markete giriyorsun. Fiyatlara bakıyorsun. Sonra eksiltiyorsun. Listeden değil, hayattan eksiltiyorsun. Bir şeyin yerini başka bir şeyle doldurmak değil bu; doğrudan vazgeçmek.
Tarif değişmedi ama hayat pahalandı.
Geçtiğimiz günlerde bir madencinin alışveriş listesi konuşuldu.
Kısa bir listeydi:
1 kilo domates
1 kilo salatalık
4-5 tane limon
1 demet maydanoz
1 kilo soğan
3-4 kilo patates
Bu kadar.
Et yoktu. Süt yoktu. Meyve yoktu.
Bir sofrayı “sofra” yapan ne varsa, çoğu yoktu.
Ama o listeyi önemli yapan şey sadece neyin yazıldığı değildi.
O listeyi gösteren madenci, o sırada evinde değil, Ankara’daydı.
Günlerdir süren açlık grevinde, Enerji Bakanlığı’nın önünde.
Aylardır ödenmeyen ücretleri, tazminatları ve yok sayılan emeği için oradaydı.
Bir elinde açlık, diğer elinde eksilen bir hayatın listesi
Ve o iki şey arasında hiçbir mesafe yoktu.
Tarif değişmedi ama eksilenler çoğaldı.
Bir de zaman meselesi var. Aynı evde yaşayanlar artık aynı saate denk düşemiyor. Vardiyalar, mesailer, yorgunluklar… Yan yana gelmek bile plan işi. Sofra dediğimiz şey, sadece yemek değil; birlikte olabilmek.
Şimdi o da zor.
Tarif değişmedi ama hayat dağıldı.
Ve ülkenin gündemi… Her gün yeni bir sıkışmışlık, yeni bir ağırlık. İnsan sadece cebinden değil, içinden de eksiliyor. Böyle bir hayatın içinde, neyin tadı kalabilir?
Tarif değişmedi ama insanın tadı kaçtı.
Belki de mesele artık sadece “eskisi gibi olmaması” değil.
Belki de mesele, giderek daha az şeyle yaşamaya zorlanmamız.
Daha az sofra, daha az zaman, daha az emek değeri, daha az hayat.
Tarif değişmedi.
Ama hayatı kuran her şey eksiliyor.
Ve eksildikçe, biz buna alışmamız bekleniyor. Tam da bu noktada artık eskisi gibi olmasını istemekten vazgeçmek gerekmez mi? Önümüz 1 Mayıs hem emeğin hem emekçinin bayramı. Soframızdan eksilenler hayatımızdan çalınanlar için hep birlikte alanlara…
