Kayseri mantısı, Trabzon tereyağı, Erzincan tulum peyniri, Hizan karakovan balı… Anadolu’nun lezzetleri NATO Zirvesi’nin gösterişli sofralarında buluştu. Peki, toprağında yetiştirdiğimiz, fabrikasında işlediğimiz, mutfağında pişirdiğimiz bu yemekler bizim sofralarımıza neden uğramıyor? Üretenin tüketemediği bir düzende, sofralar arasındaki mesafe yalnızca gelir farkıyla açıklanabilir mi?
İktidarın eli yoksulun sofrasında iki kez beliriyor: Birinde geçimi zorlaştıran ekonomi politikalarıyla, diğerinde o sofranın kültürel mirasını devletin ihtişamının vitrini olarak sunmasıyla.
Tam da bu noktada, tek ülkede üç ayrı sofra kuruluyor: İktidarın diplomatik sofraları, sermayenin sosyal medyada havyar ve kalkan balığıyla sergilediği ayrıcalık sofraları ve emekçinin ay sonuna kaç gün kaldığına göre kurulan mütevazı sofrası.
Bir tarafta millî mutfağı zirvelere taşıyanlar, diğer tarafta kemer sıkma politikaları altında peyniri gramla, meyveyi taneyle alanlar var. Evin içinde ise pazardan eksik gelen poşetlerle bir haftalık yemek çıkarmaya çalışan, kendi payından feragat eden kadınların görünmeyen emeği sessiz bir kriz yönetimine dönüşüyor.
Yoksulluk yalnızca tabaktaki yemeği değil, mutfak hafızamızı da eksiltiyor. Tariflerin malzemeleri azalıyor, geleneksel lezzetler bayramlara sıkışıyor. Coğrafi işaretlerle ürünün adını koruyoruz ama o toprağın insanlarının kendi yemeğine erişimini gözetmiyoruz. Domatesin dahi ateş pahası olduğu yerde; Kayseri’nin pastırması, Urla’nın sakız enginarı halkın poşetine girmiyor.
Asıl mesele kimin ne yediği değil; üretilen zenginliğin nasıl bölüşüldüğüdür. Bir ülkenin mutfak zenginliği uluslararası zirvelerdeki çeşitlilikle değil, o mutfağı yaratan insanların kendi evlerinde sağlıklı ve özgürce beslenebilmesiyle ölçülür.
