Geçtiğimiz hafta Rahmi Koç’un anlattığı fıkra üzerinden yazmak istemiştim, Koç Ailesi’ni git de TÜPRAŞ işçilerine sor diyecektim araya başkaca gündemler girdi ve yazamadım. Sağ olsun Adalet ve Kalkınma Partisi Kayseri milletvekili Murat Cahid Cıngı bir başka durum üzerinden Koç Holdingi anlatma şansı verdi bana…
Kayseri’ye gelmeden önce uzun yıllar Aliağa’da yaşadım. Bilmeyenler için söyleyeyim İzmir’in sanayi kenti olarak adlandırılır bu ilçesi. Dev sermaye gruplarının yer aldığı denize kıyı güzel bir ilçe. Güzelliğini kendi doğasından alıyor elbette. Ve bu dev sermaye grupları her geçen gün sömürmüş ilçenin doğal güzelliğini. İki rafineri ve gemi söküm tesisleri denizini, havasını ve hurda dönüşüm demir-çelik fabrikaları da toprağını. Kısaca kafanızda şekillendi ise bu ilçenin durumu bir de bu sermaye gruplarından TÜPRAŞ rafinerinin sahibi KOÇ Holding’ten bahsetmek isterim. Tabi isteğimin sebebi vekil Cıngı’nın sermayeden Kayseri için istedikleri.
Ne istemiş Cıngı, “Laboratuvar için çok teşekkür ediyoruz ama yetmez. Kayserimize Ford-Otosan Otomotiv İhtisas Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi istiyoruz” Kimden istiyor, sermayenin Koçbaşından.
Diyor ki “Sanayi ve üretim şehri Kayserimizde eğitim ile sektör arasında kurulan bu güçlü iş birlikleri de son derece kıymetli. Bununla birlikte açılışta ülkemizin üretim ve sanayi devlerinden olan Koç Holding’e ve Ford Otosan’a Kayserimize bir Otomotiv İhtisas Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi yapmanın da yakışacağının çağrısında bulunduk. İnşallah ricamızı dikkate alırlar ve şehrimizde motorlu araçların elektrik, mekanik, kaporta, batarya, boya gibi bütün bileşenlerinin uzmanı olacak nitelikli insan yetiştirebiliriz”
Ne güzel dimi gençler daha on dört yaşında sermayenin üretim çarklarına yeni bir dişli olmak için yetiştirilecek. Şimdi sizi Aliağa’daki TÜPRAŞ işçilerine götürmek isterim. Uzun yıllar TÜPRAŞ İzmir Rafinerisi’nde çalışan işçiler burada bir parantez açmak lazım Tüpraş’ta işçi olmak öyle kolay bir iş değildir. En az yüksek okul mezunu olmak gerekir, dört aşamalı mülakatlardan geçersin sırf yüksek riskli bu işyerinde çalışabilmek için.
İşte bu işçiler toplu sözleşme dönemlerinde yüzleştiler KOÇ Holding’in gerçek yüzüyle. Ülkede karı en yüksek işletmelerde çalışan ve her gün ölüm riskiyle yüz yüze gelen işçiler, günlerce eylem yaptılar hak ettikleri ücret zammını alabilmek için hem de her sözleşme döneminde. Ellerine geçen ise yüksek kardan bir kırıntı bile olmadı çoğu zaman. Yani nitelik isteyenler, gençleri sermaye ile kol kola eğitmek isteyenler o rafinerilerde o fabrikalarda bant başında çalışacak yeni kuşakları da eğitmek istiyorlar. Ucuza çalışacak yeni kuşaklar istiyorlar.
Tabi bir de bu şirketlerin aldıkları teşvikler yetmezmiş gibi vergiden düşmek üzere de şehirlere okul, cami ve benzeri yatırımları yaptıklarını da hatırlatmak gerekir. O yüzden Vekil Cıngı müsterih olsun, çağrısı her bakımdan hızlıca karşılık bulacaktır.
***
Köşe yazısını yazdığım gün Koç Holding'in Amerikan ortaklı işletmesi Ford Otosan'ın Yeniköy fabrikasında montaj hattının son işlem bölümünde yaşanan iş kazasında 2'si kadın 3 işçi yaralandı. Yaralanan işçi kadının yoğun bakımda entübe edildi ve durumunun ağır olduğu öğrenildi.
