'İşi ehline bırakmak'

Bugün sizlere bir hikâyeden bahsedeceğim.

20. yüzyılın en büyük düşünürlerinden olan Michel Foucault, henüz lise yıllarındayken felsefeye büyük ilgi duyan başarılı bir öğrencidir. Ancak İkinci Dünya Savaşı’nın gölgesinde eğitim gördüğü Saint-Stanislas Koleji’nde işler bir gün tersine döner. Okulun felsefe öğretmeni, Fransız Direnişi’ne destek verdiği gerekçesiyle Almanlar tarafından tutuklanır. Öğretmenin yokluğunda felsefe dersleri aksamaya, farklı branşlardan öğretmenler felsefe dersi vermeye başlar. 

Durumu öğrenen Foucault’nun annesi Anne Foucault buna kayıtsız kalmaz. Çünkü ona göre felsefe dersi bu alanda yeterliliği bulunan biri tarafından verilmelidir. Çözüm arayan anne, üniversitedeki bir profesöre ulaşarak oğluna felsefe dersi verebilecek yetkin bir öğrenci göndermesini ister.

Bunun üzerine üniversitede felsefe eğitimi alan 22 yaşındaki Louis Girard, haftada üç gün Foucault’nun evine giderek ona özel ders vermeye başlar. Bu dersler sonucunda ortaya kimin çıktığından bahsetmeye gerek yok tabii ki. 

Bu hikâyeden çıkarılacak önemli bir ders var: Bir işi yapmakla, o işi hakkıyla yapmak aynı şey değildir.

Hayatın hemen her alanında bunun örnekleriyle karşılaşıyoruz. Bazen yeterli bilgiye sahip olmayan birine yalnızca boşluğu doldurması için sorumluluk veriliyor. Bazen de liyakat yerine yakınlık, uzmanlık yerine kolaycılık tercih ediliyor. Sonunda yalnızca yapılan iş zarar görmüyor; kurumlar güven, insanlar zaman, toplum ise gelecek kaybediyor.

Bir binayı ehil olmayan kişiye teslim ederseniz yapı çöker. Sağlığı uzmanına bırakmazsanız insan hayatını tehlikeye atarsınız. Eğitimi yeterli donanıma sahip olmayan ellere bırakırsanız bir neslin geleceğini riske atarsınız.

İşin ehli, yalnızca diploma sahibi kişi değildir. Bilgisi, tecrübesi, sorumluluk duygusu ve meslek ahlakıyla yaptığı işin hakkını veren kişidir.

Foucault’nun annesinin yıllar önce gösterdiği hassasiyet, bugün hâlâ bize aynı gerçeği hatırlatıyor: Bir koltuğu doldurmak kolaydır, o koltuğun hakkını vermek ise bilgi, emek ve liyakat ister.

Kısacası işi ehline bırakmak bir tercih değil, geleceğe karşı taşıdığımız sorumluluktur.