Kayseri başkent olabilir miydi? Meclis'in Kayseri'ye taşınma hazırlığı neden yarım kaldı?

Ankara'nın başkent ilan edilişinin 103. yıl dönümü bugün kutlanırken, Millî Mücadele'nin kritik günlerinde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin Kayseri'ye taşınması da gündeme gelmişti. Kayseri Lisesi'nde Meclis için hazırlık yapılmış, ancak taşınma gerçekleşmemişti.

Ankara’nın başkentlik hikâyesinde Kayseri’nin de dikkat çeken bir yeri var. 1921 yazında Kütahya ve Eskişehir’in kaybedilmesinin ardından Yunan ordusunun Ankara’ya ilerleme ihtimali, Millî Mücadele’yi yöneten kadroyu yeni önlemler almaya yöneltti. Olası bir saldırı durumunda Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin Kayseri’ye taşınması tartışıldı ve bu yönde hazırlıklara başlandı.

Türkiye Büyük Millet Meclisi, 13 Ekim 1923’te Ankara’yı Türkiye’nin başkenti ilan etti. Millî Mücadele’nin en kritik günlerinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin Kayseri’ye taşınması gündeme geldi. Yunan ordusunun Ankara’ya ilerleme ihtimali üzerine Kayseri, Meclis için düşünülen merkezlerden biri oldu; Kayseri Lisesi’nde hazırlık yapıldı, ancak Meclis Ankara’da kaldı. Kayseri Lisesi’nde Meclis için hazırlık yapılırken, Meclis Ankara’da kaldı ve başkentlik kararı 1923’te Ankara’dan yana verildi.

Kayseri başkent olabilir miydi? Meclis'in Kayseri'ye taşınma hazırlığı neden yarım kaldı?

Kayseri Lisesi’nde Meclis hazırlığı

Kayseri, coğrafi konumu ve barınma imkânları nedeniyle Meclis’in taşınabileceği yer olarak değerlendirildi. Kayseri Lisesi’nin, o dönemki adıyla Kayseri Sultanisi’nin binasında toplantı salonu hazırlığı yapıldı; kürsü kuruldu ve kürsüye Türkiye Büyük Millet Meclisi yazılı levha asıldı. Ankara’dan Kayseri’ye ailelerin, evrakların ve bazı eşyaların gönderilmesi de gündeme geldi.

Ancak Meclis’in Kayseri’ye nakli gerçekleşmedi. Ankara’dan ayrılmaya karşı çıkan milletvekillerinin tutumu ve Sakarya Meydan Muharebesi’nde kazanılan zafer, taşınma tartışmalarını sona erdirdi. Kayseri’de yapılan hazırlıklar, Millî Mücadele’nin kritik bir döneminde gündeme gelen ihtimaller arasında kaldı.

Kayseri başkent olabilir miydi? Meclis'in Kayseri'ye taşınma hazırlığı neden yarım kaldı?

Atatürk Ankara yolunda Kayseri’ye uğradı

Kayseri’nin Millî Mücadele’deki rolü, Meclis’in taşınması tartışmasıyla sınırlı değildi. Mustafa Kemal Paşa ve Heyet-i Temsiliye üyeleri, Sivas’tan Ankara’ya giderken 19 Aralık 1919’da Kayseri’ye geldi. Kentte iki gün kalan heyet, Kayserililerle görüşmeler yaptı; 21 Aralık’ta yayımlanan beyanın ardından Ankara yolculuğunu sürdürdü.

Ankara 13 Ekim 1923’te başkent oldu

Kayseri’ye taşınması gündeme gelen Meclis, Millî Mücadele boyunca Ankara’da çalışmalarını sürdürdü. İsmet Paşa ve 14 milletvekilinin Ankara’nın başkent olması için sunduğu teklif, 13 Ekim 1923’te Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edildi. Böylece Ankara, Cumhuriyet’in ilanından önce Türkiye’nin başkenti oldu.