Mustafa Kemal Paşa'dan Trikupis'e Talas göndermesi: 'Acı kahveni iç'

Mustafa Kemal Paşa’yı 19 Mayıs 1919’da İstanbul’dan Samsun’a ulaştıran Bandırma Vapuru’nun kaptanı İsmail Hakkı Durusu’nun Talas’ın Zincidere Mahallesi’nden olduğunu belirten müze rehberi Yasin Bulut, Millî Mücadele yıllarında yaşandığı aktarılan olayları ziyaretçilere anlattıklarını söyledi. “Kahvemi Talas Amerikan Koleji’nde içeceğim” diyen Yunan General Trikupis, Türk ordusuna esir düşerek Mustafa Kemal Paşa’nın karşısına çıkarıldı. Trikupis’in zafer hayaliyle başlayan ancak esaretle sonuçlanan Talas hikâyesi, Çanakkale’den Cumhuriyet’e 100. Yıl Müzesi’nde yaşatılıyor.

Bu Habere de Bak

Mansur Yavaş: Kayseri’ye gelip yerleşsek yeri var

‘Kahvemi Talas Amerikan Koleji’nde içeceğim’

Kütahya-Eskişehir Muharebelerinin ardından Yunan ordusunun büyük bir özgüven kazandığını ifade eden Bulut, tarihte Yunan General Nikolaos Trikupis ile bir gazeteci arasında geçtiği aktarılan konuşmayı şu sözlerle anlattı:
“Gazetecilerden biri Yunan generale, ‘Trikupis, Kütahya’yı aldın, Eskişehir’i aldın, Denizli’yi aldın. Afyon’a kadar geldin. Ankara’ya da gelebilecek misin?’ diye soruyor. Trikupis ise ‘Ne Ankara’sı? Ben kahvemi Kayseri Talas Amerikan Koleji’nde içeceğim’ karşılığını veriyor. Doğrudan yer belirtiyor”

Trikupis’in Kayseri’ye ulaşacağından emin olduğunu dile getiren Bulut, “Hatta eşini İstanbul’a getirtip ona, ‘İstanbul’a fazla yerleşme, 15 gün sonra Kayseri’deyiz’ diye haber gönderiyor. Yunan ordusu buraya kadar ilerlemeyi planlıyor” dedi.

Büyük Taarruz planları değiştirdi

Kütahya-Eskişehir Muharebelerinden yaklaşık bir yıl sonra Büyük Taarruz’un başladığını ve savaşın seyrinin tamamen değiştiğini belirten Bulut, Trikupis’in esir alınma sürecini şöyle anlattı:

“Ahmet Çavuş ve beraberindeki 600 askerimiz, yaklaşık 8 bin Yunan askerini Uşak dağlarında 13 gün boyunca takip ederek esir alıyor. Esirleri Uşak merkeze getirip İsmet Paşa’ya teslim ediyorlar. İsmet Paşa da aralarında General Trikupis’in bulunduğu esirleri Mustafa Kemal Paşa’nın karargâhına getiriyor”

Bu Habere de Bak

Atanur Aydın Kayseri’ye böyle veda etti

Trikupis’ten Mustafa Kemal Paşa’ya ilk soru

Trikupis’in karargâha girdiğinde Mustafa Kemal Paşa’ya yönelttiği ilk sorunun dikkat çekici olduğunu söyleyen Bulut, o anları şu ifadelerle aktardı:

“Trikupis, Mustafa Kemal Paşa’ya ‘Komutan, sen savaşta neredeydin?’ diye soruyor. Çünkü savaş boyunca onu bulup öldürmek istiyorlar. Mustafa Kemal Paşa çadırını aralayarak, ‘Karşı tepedeki süngü parıltılarını görüyor musun? Onların en başındaydım. Ordumun başındaydım’ cevabını veriyor”
Bulut, Mustafa Kemal Paşa’nın cevabı üzerine Trikupis’in yaşadığı şaşkınlığı da şöyle anlattı:
“Trikupis, ‘Lanet olsun, bizim savaşı neden kaybettiğimiz şimdi belli oldu. Onların komutanı ordusunun başındaydı, bizim komutanımız Hacı Anesti ise İzmir’deki yatından bize emirler yağdırıyordu’ diyor”

‘Talas’a gidip acı kahveni iç’

Mustafa Kemal Paşa’nın, Trikupis’in daha önce gazetecilere verdiği demeci unutmadığını belirten Bulut, karargâhta yaşandığı aktarılan konuşmayı şöyle aktardı:
“Trikupis tam çadırdan çıkarken Mustafa Kemal Paşa ona, ‘Trikupis, bir yıl önce gazetecilere verdiğin demeci unutmadım. Seni Kayseri Talas’a kahve içmeye göndermek bana düşer. Fakat savaşı kazanmış bir general olarak değil, Türk ordusu karşısında yenilgiye uğramış esir bir komutan olarak gidip orada acı kahveni iç’ diyor”

Trikupis’in bu konuşmanın ardından Talas’a gönderildiğini ve burada 8 ay esir tutulduğunu anlatan Bulut, müzedeki tablo hakkında da bilgi verdi.
Bulut, “Tablomuzda bu hikâye anlatılıyor. Trikupis’e, Talas Amerikan Koleji’nde Türk subaylarımız tarafından kahve ikram edildiği an tasvir ediliyor” ifadelerini kullandı.

Kayserili annenin mektubu duygulandırıyor

Müzede Kayserili bir annenin cephedeki oğluna gönderdiği mektubun da sergilendiğini belirten Bulut, askerin annesine, “Ana, kolumdan hafif yaralandım” diye yazdığını söyledi.
Annenin, oğluna gönderdiği cevabın Millî Mücadele yıllarında gösterilen fedakârlığı yansıttığını ifade eden Bulut, mektuptaki sözleri şöyle aktardı:
“Anne, oğluna, ‘Bu yolda ölümün ardında hayat, hayatın içinde de başka bir hayat vardır. Öldükten sonra da bir hayat olduğunu sakın unutma. Kolundaki o hafif yara, yüz bin Müslüman’ın namusunu kurtardı. Allah, Müslüman askerlerine kuvvet, iman, sabır ve sebat ihsan buyursun. Âmin’ diye yazıyor”
Bulut, duygu yüklü mektubun bir annenin evladına duyduğu hasreti anlatan “Seni özleyen validen” sözleriyle sona erdiğini belirtti.