Anayasa Mahkemesi'nden 'süresiz' nafaka kararı
Türkiye'de uzun yıllardır kamuoyunun ve siyasetin gündeminde yer alan süresiz nafaka uygulamasında tarihi bir gelişme yaşandı Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu'nda yer alan 'süresiz olarak' ifadesini oy çokluğuyla iptal etti.
Türkiye'de aile hukukunun ve sosyal hayatın en çok tartışılan konularının başında gelen süresiz nafaka uygulamasında radikal bir dönüm noktasına ulaşıldı. Antalya 12. Aile Mahkemesi'nin itiraz başvurusu üzerine toplanan Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu'nun 175'inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "süresiz olarak" ibaresini masaya yatırdı. Yüksek Mahkeme, yaptığı değerlendirmeler neticesinde boşanan eşe süresiz nafaka verilmesini öngören yasal düzenlemeyi oy çokluğuyla iptal etme kararı aldı. Alınan bu tarihi karar, boşanma davalarının uzaması ve nafaka yükümlülerinin hayat boyu süren ekonomik yükümlülükleri nedeniyle uzun süredir yapılan yasal değişiklik çağrılarına yeni bir hukuki boyut kazandırdı.
Bakanlık da ‘yeni hayat kurulamıyor’ demişti
Mevcut yasal sistemde yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan ve evliliğin sona ermesinde kusuru daha ağır olmayan eşe, diğer tarafın mali gücü oranında bağlanıyordu. Kanunda herhangi bir süre sınırı bulunmadığı için kamuoyunda süresiz nafaka olarak adlandırılan bu sistem, yalnızca nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi, taraflardan birinin ölümü, yoksulluğun ortadan kalkması veya haysiyetsiz yaşam gibi mahkemece ispatlanan istisnai durumlarda sonlandırılabiliyordu. Adalet Bakanı Akın Gürlek'in de geçtiğimiz günlerde dikkat çektiği üzere, 10 yılı bulan çekişmeli boşanma süreçleri ve sonrasındaki ömür boyu nafaka yükümlülüğü, kişilerin kendilerine yeni bir hayat kurmalarının önünde büyük bir engel olarak görülüyordu.
Yüksek Mahkeme'nin bu iptal kararı, geçmiş yıllardaki içtihatlarıyla da tam bir tezat oluşturuyor. Anayasa Mahkemesi benzer bir iptal istemini 2012 yılında incelemiş, o dönemde düzenlemenin sosyal hukuk devleti ilkesinin bir gereği olduğunu vurgulayarak talebi reddetmişti. Aradan geçen zaman zarfında toplumsal dinamiklerin ve hukuki ihtiyaçların değişmesiyle birlikte mahkemenin yaklaşımı da farklılaştı. Alınan yeni iptal kararı, meclis gündemine gelmesi beklenen yeni nafaka reformu taslağının da önünü açmış oldu.
Sırada formüllü nafaka taslağı var
Süresiz nafakanın iptal edilmesinin ardından gözler doğrudan AK Parti'nin üzerinde çalıştığı yeni yasal taslağa çevrildi. Ekonomi ve hukuk çevrelerinde konuşulan yeni modele göre, nafaka ödemelerinde evlilik süresinin temel kriter alınması planlanıyor. Bu kapsamda 3 yıl evli kalanların 5 yıl, 5 yıl evli kalanların 7 yıl, 10 yıl evli kalanların ise 12 yıl gibi belirli sürelerle nafaka ödemesi ve sürenin sonunda yükümlülüğün tamamen bitmesi öngörülüyor.
