Amerikan üretimi, Rus ordusunun nişangâhı Kayseri'de ortaya çıktı
Kayseri'de düzenlenen bir mezatta satın alınan yaklaşık 70 yıllık topçu nişangâhı, üzerindeki Rusça yazılar ve dikkat çeken geçmişiyle antika severlerin ilgisini çekiyor. Amerikan üretimi olduğu belirtilen ancak Rus ordusunda kullanılan tarihî parçanın, obüs ve tanklarda hedefleme amacıyla kullanıldığı ifade ediliyor.
Dijital navigasyon sistemlerinin ve bilgisayar destekli hedefleme teknolojilerinin kullanıldığı günümüzde, savaş teknolojisinin geçmişine ışık tutan mekanik bir nişangâh Kayseri’de sergileniyor. Antikacı Mustafa Özevci’nin koleksiyonunda bulunan parçanın yaklaşık 70 yıllık olduğu tahmin ediliyor.
Nişangâhı eline alarak çalışma sistemini anlatan Özevci, parçanın günümüzde kullanılan dijital sistemlerin atası sayılabileceğini söyledi. Üzerindeki yazıların Rus ordusuna işaret ettiğini belirten Özevci, nişangâhın Amerikan üretimi olmasının ise parçayı daha ilgi çekici hâle getirdiğini dile getirdi.
Amerikan üretimi, Rus ordusunda kullanıldı
Tarihî parçanın üzerinde üretim yılını açıkça gösteren özel bir numara bulunmadığını aktaran Özevci, kullanım dönemi ve fiziksel özelliklerinden hareketle nişangâhın yaklaşık 70 yıllık olduğunu değerlendirerek, “İşin ilginç tarafı, Amerika’da yapılmış ancak Rus ordusunda kullanılmış olması. Kutusunun üzerindeki yazılardan Rus ordusuna ait olduğu anlaşılıyor. Bunlar o dönemde Amerika ve İngiltere tarafından üretiliyordu” dedi.
Obüs ve tanklarda hedefi buluyordu
Nişangâhın obüslerde ve tanklarda kullanıldığını belirten Özevci, cihazın namlu üzerine yerleştirildiğini söyledi. Mekanik ayar bölümlerini göstererek, hedeflenecek mesafe ve açının cihaz üzerindeki kademeler yardımıyla belirlendiğini anlattı. İnce ayar mekanizmasına da sahip olan nişangâhın, üretildiği dönemin en ileri askerî teknolojileri arasında yer aldığını ifade eden Antikacı Özevci, “Kaç mil ateşleme yapılacağı buradan ayarlanıyor. İnce ayarı da ayrıca bulunuyor. Namlunun üzerine yerleştirilerek hedefleme yapılıyor. O dönemin şartları düşünüldüğünde oldukça hassas bir sistem” diye konuştu.
Konya’dan Kayseri’deki mezada uzanan yolculuk
Mezatlara katıldığını anlatan Antikacı, nişangâhı Kayseri’deki bir mezatta, Konya’dan gelen bir koleksiyonerden satın aldığını söyledi. Parçanın önceki sahibinin özellikle Osmanlı ve Çanakkale Savaşı dönemlerine ait askerî malzemeler topladığını belirten Mustafa Özevci, koleksiyonundaki fazla veya benzer parçaları zaman zaman satışa çıkardığını aktardı.
Zaman pirincin renginde iz bıraktı
Parçanın tamamen pirinç malzemeden üretildiğini ifade eden Özevci, zamanla oluşan koyu rengin nişangâhın yaşını ortaya koyduğunu, üretiminin sona ermiş olmasının da parçaya antika niteliği kazandırdığını dile getirerek, “Yeni pirinç ürünler altın sarısına yakın ve parlak olur. Bu parça ise zamanla rengini almış, bronzlaşmış. Üzerindeki bu değişim bile yaşını gösteriyor. Parçaları da tamamen orijinal” dedi.
5 bin liraya yeni sahibini bekliyor
Yaklaşık 70 yıllık askerî nişangâh için 5 bin lira isteyen Özevci, bu tür eserlerin herkese değil, belirli alanlarda koleksiyon yapan kişilere hitap ettiğini vurguladı.
Bir dönem uzaklardaki hedefleri bulmak için kullanılan nişangâh, şimdi Kayseri’de kendisine yeni bir koleksiyon ve geçmişindeki bilinmeyen hikâyeleri merak edecek yeni bir sahip arıyor.
