TESTİ KIRILMADAN...
Hakan Çiftci
Bu nedenden ötürü sıcak havalarda dikkat edilmesi gereken durumları dilimin döndüğü ve uzmanların verdiği önerilerden derlediğim bilgiler kadarıyla yazmak arzu ettim…
Sıcak hava deyince aklıma Nasrettin Hoca geldi.
Beyin jimnastiği yapmak adına gelin çok meşhur olan içi-dışı öğüt dolu olan hikayeye kısaca göz atalım.
Hasrettin Hoca, bir gün kızını yanına çağırmış:’’Şu testiyi alda su getir’’demiş.
Çocuk testiyi almış, yürümüş. Hoca bir şey unutmuş gibi kızının arkasından koşmuş, yetişince de tokat atmış.
‘’Dikkatli ol, sakın testiyi kırma.’’diye uyarıda bulunmuş.
Kız ağlayarak kuyuya doğru yürümüş.
Bu durumu gören komşuları şaşırmışlar ve hocaya sormuşlar: ‘’Pes doğrusu hoca, hiçbir suçu olmayan çocuğa neden tokat attın?’’
Hoca da yanıt vermiş:’’Testiyi kırmadan döveceksin ki, işe yarasın. Kırdıktan sonra dövmenin ne yararı olur.’’
Evet, gerçekten de çok manidar bir örnek oldu. Burada tokat mecazi anlamda kullanılır.
Anlayana çok mesaj var!
Mesele tokattan ziyade, iş işten geçtikten sonra söz söylemenin çok büyük bir anlamı olmaması…
Demem o ki, havalar çok sıcak, bırakın spor yapmayı, sağlığı yerinde olan bir insan bile sıcak havada bulunması çok tehlike arzediyor!
O halde yapılması gereken her şey; testi kırılmadan önce önlem almak gerekiyor.
İnsanın hayattaki en önemli değeri; canıdır!
Allah’ın verdiği bu bedeni de en iyi şekilde korumamız gerekiyor. Konuyu çok saptırmadan sıcak havalarda yapılan spor çalışmalarına dikkat çekmek istiyorum…
Süper Lig’den konuya başlayalım…
Evet, zaman tüneline gidelim ve 2006 yılında Vestel Manisaspor ile Galatasaray maçının bitimine çok az bir süre kala Meduna’nın sıcak havalardan ötürü kalp krizi geçirdiğini hatırlayalım. Buna yine aynı yıl içinde Elazığsporlu Gökmen Yıldıran’ın, sıcak havadan dolayı antrenmanda kalp krizi geçirdiğini ve vefat ettiğini de örnek gösterebiliriz.
Yakın tarihe bakacak olursak da, Kaynaklar Tesisleri’nde Bucaspor ile Manisaspor arasında oynanan hazırlık karşılaşmasında yardımcı hakem Tezcan Kurtuluş sıcak havadan etkilenerek, sağlık sorunu yaşadığını yine örnek göstermek mümkün.
Sıcaklardan dolayı bir çok insanın sağlığı bozulabiliyor; ama ben sadece spor hakkında yazmak istedim.
Dilekolay, son gösterdiğim talihsiz olayda maçın yan hakeminin 25’nci dakikada bayıldığına ayrı bir parantez açmak istiyorum. 90 dakikalık maçta bir hakem eğer 25’nci dakikada bayılıyorsa, sıcağın da ötesinde sağlık taramalarının tam anlamıyla yapılmadığını da gözler önüne seriyor.
Profesyonel takımlarda sağlık taraması üst düzeyde yapılıyor; ama amatörde ise, ne yazık ki bunu görmek mümkün değil.
2 fotoğraf getir, işin tamam!
Ne efor testi, ne de başka bir işlem yapılmıyor. Böyle olunca da sporcu, sağlığını ister istemez tehlikeye atıyor.
Ülkemizde ki sağlık kurumlarının durumu ortadayken; sporculara aynı bir test yapmak, gerçekten de çok zor bir uygulama olur. Bunun farkındayım, ama sporculara yönelik bir sağlık taraması yapılmadığı taktirde Allah korusun, kalıcı bir hastalık ya da ölümle sonuçlanan acı olaylar meydana gelebilir.
14 Ağustos’ta Ligler start alacak. 18 Süper Lig takımı var ve sadece 3 tane takım Ligler ertelensin istiyor. Bunların yanı sıra Kayserispor’da bu takımlara destek verdiğini söylüyor. Kayserispor’un bunu sözle değil de, TFF’ye resmi bir dilekçeyle başvurması zannımca çok daha etkili olur diye düşünüyorum.
Kayserispor’un yanı sıra Erciyesspor’un da bu konuda duyarsız kalması anlaşılır gibi değil. Derler ya “Sizin ki can da bizimki patlıcan mı?” diye, Erciyesspor’un da TFF’ye Kayserispor ile birlikte Liglerin duruma göre en az 1 hafta daha ertelenmesi için yazılı bir dilekçeyle başvurması gerekiyor.
Mevzu anlaşıldı, fazla uzatmaya gerek yok!
PTT Birinci Lig’de ve daha alt kategorilerde 10’larca takım, sıcak havalarda mücadele edecek; fakat sadece Süper Lig’den 3 takımın TFF’den ertelenme talebinde bulunması çok daha vahim bir durum.
Her neyse, amatör spor kulüplerinin imkanlarının çok az olmasından ötürü, belki sağlık taraması tam anlamıyla yapılamıyor olabilir, ama en azından tedbirlerin arttırılması gerekiyor.
Yaz okullarını ve alt yapı seçmelerini de görmemezlikten gelmem büyük haksızlık olur.
Minik ve genç sporcular, özellikle seçmelerde canı pahasına performans sergiliyor ve efor sarfediyor.
Sıcak havayla birlikte vücutta aşırı bir sıvı kaybı da oluyor. Besin alımı yanında sıvı alımı da çok önemli. Uzmanlar, aktivite sırasında su ve sporcu içeceklerinin önemine dikkat çekiyor.
Susuzluk veya sıvı tüketiminin dozu da dikkat edilmesi gereken bir durum!
Fazla olduğunda ağız kuruluğu, terleme ve idrar azlığı, idrar koyuluğu gösterebiliyor. Yine uzmanlar, vitamin ve minerallerin ek enerji sağlamadığı konusunda uyarıyor.
Amatör olarak spor yapan kişilerin özellikle halı sahada çok ama çok dikkatli olması gerekiyor. Son zamanlarda meydana gelen halı saha sakatlanmaları ve ölümleri gerçekten de insanın içini acıtıyor.
Spor yapmadan önce gerekli egzersizler yapılarak vücut ısındırılmalı, bunun yanında ise, antrenman ya da müsabaka sonrasında da kesinlikle klimalardan uzak durulması gerekiyor.
Yine uzmanlardan edinilen bilgiye göre spor sonrasında klimaların yanında bulunanlarda ani ısı değişimleri vücut adaptasyonunu bozuyor, solunum yolu, kas, iskelet sistemi, sindirim sistemi hastalıklarına sebep olabiliyor. Orta ve ileri yaş grubu için en ideal spor şekli, düşük dozda ve orta tempoda yürüyüşler şeklinde olmalı ve bu esnada yanında mutlaka sıvı bulundurmalılar.
Aşırı sıcak havaların olduğu dönemlerde spora başlamanın yanlış bir seçim!
Uzun bir süre ara verip de sonrasında spora başlayacak kişilerin kontrolünden geçmelerini bir kez daha vurgulayarak, testi kırılmadan önce gerekeni yapmalı sözünü bir kez daha hatırlatarak, yazıma son veriyorum.