Milli Mücadele'nin Kayseri cephesi
19 Mayıs 1919'da Kayseri'de ne oldu? Resmi arşiv belgelerinden derlediğimiz bilgiler, Kayseri'nin Kurtuluş Savaşı'ndaki önemli rolünü gün yüzüne çıkardı. İşte tarihin arkasında kalan Kayseri gerçekleri...
Sabit Dokuyan’ın DergiPark bünyesinde yayımladığı "I. Büyük Millet Meclisi'nde Kayseri Mebusları ve Milli Mücadeledeki Etkinlikleri" adlı makalede yer alan arşiv belgeleri, Kayseri'nin Kurtuluş Savaşı'ndaki askeri, siyasi ve lojistik rolünü ortaya koymaktadır. İlgili çalışmada yer alan veriler, 19 Mayıs 1919 tarihi ve sonrasındaki süreçte kentin üstlendiği stratejik görevleri belgelere dayalı olarak açıklamaktadır.
Kayseri Cumhuriyet Meydanında protesto mitingi
Makale yer alan bilgilere göre, İzmir’in işgal edilmesi üzerine Kayseri halkı, 19 Mayıs 1919 günü kent tarihinin en geniş kapsamlı protesto mitinglerinden birini düzenlemiştir. O gün kurulan Kayseri Redd-i İlhak Cemiyeti öncülüğünde meydanda toplanan vatandaşlar, işgal devletlerinin temsilcilerine ve İstanbul Hükümeti’ne resmi protesto telgrafları çekmiştir. Gönderilen bu metinlerde, vatan topraklarının işgalinin hiçbir surette kabul edilmeyeceği resmi bir dille bildirilmiştir.
TBMM'nin Kayseri'ye taşınma kararı ve Kayseri Lisesi
Arşiv kayıtlarına göre, 1921 yılındaki Sakarya Savaşı döneminde Yunan ordusunun Ankara’ya doğru ilerlemesi üzerine TBMM’nin Kayseri’ye taşınması kararlaştırılmıştır. Bu karar doğrultusunda devletin gizli evrakları, meclis matbaası ve bazı bakanlıklar Kayseri’ye aktarılmıştır. Kayseri Lisesi binası meclis salonu haline getirilerek içine meclis kürsüsü kurulmuş ve üzerine ilgili levha asılmıştır. Ancak Sakarya Zaferi'nin kazanılmasıyla birlikte meclisin tamamen taşınması kararı iptal edilmiştir.
I. TBMM'de görev yapan Kayseri mebusları
Milli Mücadele döneminde I. TBMM’de Kayseri’yi temsil eden 7 milletvekilinin meclis tutanaklarındaki faaliyetleri makalede detaylıca aktarılmaktadır. Bu mebuslardan Ahmet Hilmi Kalaç, Lozan Konferansı öncesinde meclis kürsüsünde yaptığı konuşmada Halep, Antakya ve İskenderun’un Türk toprağı olduğunu tarihi ve coğrafi gerekçelerle savunmuştur. Diğer bir mebus Sabit Gözügeçgel ise kentte Misak Gazetesi'ni çıkararak kamuoyu oluşturmuş ve cepheye sağladığı lojistik destekler nedeniyle meclis tarafından Kırmızı-Yeşil Şeritli İstiklal Madalyası ile ödüllendirilmiştir.
