İstanbul'da başladı, Kayseri'yi de vurdu: Fon krizi Kayserili şirketleri de yaktı
Borsa İstanbul'daki portföy yönetim şirketleri kaynaklı likidite krizi Kayseri sanayisine uzandı. BIST Kayseri endeksi 33.400 puandan 27.980 puana kadar gerilerken halka açık Kayserili şirketlerde değer kayıplarına uğradı.
Borsa İstanbul’da bazı yatırım fonlarının ödeme yapamayarak temerrüde düşmesiyle başlayan kriz, zincirleme bir satış dalgasına dönüştü. Küçük şirketlerin hisselerindeki yoğunlaşma ve acele satışlar fiyatları çakarken, dalgalanma Kayseri’nin borsadaki 12 şirketini de etkiledi.
Borsa İstanbul'da son günlerde yaşanan çalkantının arkasında, yatırım fonlarının az işlem gören küçük şirket hisselerine aşırı yüklenmesiyle başladı. Sistem aslında oldukça basit bir mantıkla bozuldu. Fonlar, alıcısı ve satıcısı az olan hisseleri toplayarak fiyatlarını yukarı taşıdı.
Fiyatlar yükseldikçe fonların kârlılığı yüksek göründü ve bu durum yeni yatırımcıları cezbetti. Ancak yatırımcılar paralarını geri çekmek istediğinde fonların elinde yeterli nakit olmadığı ortaya çıktı. Ellerindeki hisseleri acilen satmak isteyen fonlar piyasada alıcı bulamayınca fiyatlar serbest düşüşe geçti ve kriz bir anda genele yayıldı.
Uluslararası uyarılar ve SPK’nın müdahalesi
Süreç aslında aylar öncesinden sinyal veriyordu. Uluslararası derecelendirme kuruluşu MSCI, yaz aylarında Türkiye’deki bazı küçük şirket hisselerinde şüpheli hareketler yaşandığına dikkat çekerek uyarılarda bulunmuştu. Sermaye Piyasası Kurulu da ağustos sonunda kuralları sıkılaştırarak fonların tek bir hisseye aşırı yatırım yapmasını engelledi ve sınırlandırma getirdi. Bu karar, fonları ellerindeki fazla hisseleri satmaya zorlayınca piyasadaki yangın büyüdü. Ardı ardına gelen ödeme yapamama haberleri, yönetim kurulu başkanlarının gözaltına alınması ve tutuklanmasıyla derinleşti. SPK nihayetinde soruna sebep olan yedi portföy yönetim şirketinin fonlarını işleme kapatıp tasfiye kararı alırken, Merkez Bankası da piyasaya likidite enjekte etti.
Fon yangını Kayseri şirketlerini de etkiledi
İstanbul merkezli bu fon krizinin etkileri Anadolu sanayisinin kalbi olan Kayseri'ye kadar uzandı. BIST Kayseri Endeksi (XSKAY) bünyesinde yer alan 12 şirket, fonların nakit yaratmak amacıyla ellerindeki hisseleri kontrolsüzce satmasından nasibini aldı. XSKAY endeksi geçtiğimiz cuma gününden itibaren 33.400 puandan 27.980 puana gerilerken, para ihtiyacı nedeniyle yan tahtalarda yaşanan taban serileri Kayserili firmaların borsa değerlerini sert şekilde geriye çekti.
Süreçten en fazla değer kaybedenler Temapol, Mega Metal ve Meysu Gıda olurken; Formet Çelik Kapı, Lüks Kadife, Kayseri Şeker ve Ayen Enerji ise bu düşüşü takip etti. Öte yandan kayıpların daha sınırlı kaldığı diğer şirketler ise Erbosan, Rainbow Polikarbonat, Oylum Sınai Yatırımlar, Yataş oldu. Süreçte Karsu Tekstil ise yatayda kaldı.
