DNA'sı farklı tarihi Kayseri fındığı gün yüzüne çıktı!
Kayseri'nin tarihi bahçelerinde yetişen fındıklar ezber bozdu. Bilimsel araştırmalar ve DNA analizleri, dondurucu soğuklara meydan okuyan bu yerli türün Karadeniz fındığından farklı olduğunu belirtti.
Türkiye’de fındık tarımı denince akla ilk olarak Karadeniz bölgesi gelse de, yapılan bilimsel araştırmalar ezberleri bozacak yeni bir keşfi ortaya çıkardı. Kayseri’nin tarihi taş evlerinin bahçelerinde yetişen ve sert kış soğuklarına meydan okuyan benzersiz bir fındık türü tespit edildi. Kayseri Büyükşehir Belediyesi Şehir Kültür Sanat Dergisi’nin 14. sayısında yer alan bilgiye göre, bu fındıklar tamamen Kayseri'ye özgü tarihi bir geçmişe sahip.
DNA testleri kanıtladı
Kayseri fındığı, iri meyvesi, kısa boylu kabukları ve yana doğru sarkan dallarıyla ilk bakışta Avrupa fındığına benziyor. Erciyes Üniversitesi Genom ve Kök Hücre Merkezi’nde yapılan DNA profilleme çalışmaları bir gerçeği ortaya koydu. Birçok ülkenin fındık DNA’sı ile karşılaştırılan Kayseri fındığının, Avrupa ya da Karadeniz kökenli olmadığı ve genetik olarak bu türlere yakınlık göstermediği öğrenildi.
Yapılan genetik analizler, bu fındıkların büyük ihtimalle İç Anadolu kökenli olduğunu gösteriyor. Kayseri dışındaki kültür fındığının Anadolu’da sadece Bitlis'in Hizan ilçesi ve Van gölü civarında mevcut olduğu bilinirken, Kayseri’deki bu türün oralarla da bir bağı bulunmuyor.
"Fındık soğuk iklimde yetişmez" ezberi bozuldu
Tüm dünyada fındık bitkisinin kışları çok soğuk olmayan, şiddetli donların görülmediği bölgelerde yetiştiği bilinir. Ancak Erciyes’in kuzey eteğindeki yüksek rakımlarda yer alan Hisarcık, Yukarı Talas ve Erkilet gibi bölgelerde fındık ağaçları, Kayseri’nin şiddetli kış soğuklarına ve donlarına rağmen her yıl düzenli bir şekilde meyve vermeye devam ediyor. Bölgedeki bahçe sahipleri, bu fındıkların kendilerini bildiler bileli bu topraklarda var olduğunu belirtiyor.
Ekonomik ve endüstriyel potansiyeli yüksek
Kayseri fındığının en büyük özelliklerinden biri de kısa kabuklu olması. Karadeniz fındığı uzun kabuklu olduğu için olgunlaşsa bile kabuktan kolay çıkamazken, Kayseri fındığı İtalya ve İspanya fındıkları gibi olgunlaştığında kendiliğinden dökülüyor. Bu durum, fındığın makineli hasada ve endüstriyel üretime oldukça uygun olduğunu gösteriyor.
Deneme bahçeleri kurulacak
Şu an için Kayseri fındığının Kayseri Ovası gibi daha sıcak bölgelerde ürün verip vermeyeceği henüz bilinmiyor. Uzmanlar, kurulacak deneme bahçeleriyle tozlayıcı türlerin ve ağaç verimliliğinin tespit edilmesi durumunda, bu tarihi fındığın Türkiye'nin Edirne'den Hakkari'ye kadar olan tüm soğuk iklim kuşaklarındaki ev bahçelerinde ekonomik bir değer olarak yetiştirilebileceğini öngörüyor.
