570 bin liralık halı da var, geçinemeyen halıcı da... Kayseri'den dikkat çeken tablo
Kayseri'nin unutulan mesleği olan halıcılar mesleklerinin gün geçtikçe değer yitirmesinden yakınıyor. El emeği dokuma halıları ilgilisine ulaştıran halıcılar 'Eskiden tüm ailemizi geçindirirdik şimdi iki kişiye yetmiyor kazancımız' diyor.
Kültürel mirasımızın en önemli simgelerinden biri olan halıcık bugün de birçok yerde sürdürülen bir zanaat. Kayseri’de de devam ettirilen bu gelenek, özellikle 27 Mayıs Caddesi üzerinde dükkanlarda satışa sunuluyor. Kayserili halı tüccarları el dokuması halıları köylerden toplayarak Kayserili vatandaşlarla buluşturuyor.
Sadece bugün dokunan halıları değil aynı zamanda antika değeri taşıyan halıları da alarak satış yapan Kayserili halıcılar bir nevi kültür aktarımında da bulunuyor. Antika halıları kullanıcısından alan halıcılar açık artırma yöntemi ile meraklısına ulaştırıyor.
Halının kalitesi dokunarak anlaşılır
Eski halıların bugünkü halılardan farklı koktuğunu dile getiren esnaf Mustafa Bal, “Bugün aynı doku aynı desen aynı kokuyu bulamazsınız. Çünkü eski halılarda el emeği var. Biz de bugün açısından beklediğimiz kazancı sağlayamasak da mesleğimize ve işte o eski dokuya aşığız” dedi.
Bir halının kalitesinin nasıl anlaşılacağını sorduğumuz Bal, “En iyi dokunarak anlarsın, dokuma kalitesi, boya kalitesi, onun yaşını falan tahmin etmen için ona dokunman lazım, hissetmen lazım o halıyı ki sonra bir tahminde bulunabilesin” diye konuştu.
Antika halı severler Perşembe günlerini kaçırmasın
İhale usulü ile eski halıları ilgilisine ulaştırdıklarını aktaran esnaf, “Evinizden getirdiğiniz halıları açık alanda alıcılara sergiliyoruz. Bu açık artırmalara ülkenin her yerinden halıcılar geliyor. Siz de takip edebiliyorsunuz. Verilen fiyatı onaylarsanız satıyoruz. 500 liradan başlıyor teklifler halının kalitesine göre 20 bin liraya kadar çıkıyor. Geçtiğimiz hafta bir halı 570 bin lira teklif aldı” dedi.
Bir metre kilim 20 günde dokunuyor
Emekli öğretmen olan bugün ise halıcılık yapan esnaf Celal Üzüm, devletin halıcılığa destek vermemesine dair eleştirileri var. Eskiden Sarız ilçesinin köylerinde her evde bir dokuma tezgahı olduğunu hatırlatan Üzüm, “Geçim kaynağı o tezgaha bağlıydı.1-2 metre boyundaki bir kilim nereden baksan 20 günde dokunuyordu. 20 gün boyunca bir insan o halıya kilime emek veriyordu değeri de ona göre belirleniyordu. Şimdi verdiği emeğin karşılığını da alamadığı ve fabrikasyon ile de yarışamadığı için bırakılıyor. Devletin işte geleneksel olarak dokumacılık yapan bu köylere ve insanlara destek vermesi lazım” diyor.
Asgari ücretle 11 nüfus bakardım bugün iki kişi geçinemiyoruz
1972 yılından beri halıcılık yapan Faik Barbaros, “çobanlar yünden aldıklarını kadınlara verirdi onlar da halı dokurdu. Bu günlerde bunu yapan olmadığı için işin son noktasına da geldik” dedi.
Elli senedir esnaf olduğunu ve bugünkü kadar kötü bir piyasa döneminin olmadığını belirten Barbaros, “Dünyanın en geçerli halısı Manchester Kayseri Bünyan halısıdır. Hakiki ipek halıdır ama gelin görün ki kıymet görmüyor. 72'de asgari ücretle çalışırken 11 nüfusum vardı, çok mutluydum. Şimdi yanımda kimse yok. Ben hanımla ikimiz zor idare ediyoruz” diye konuştu.
Yine elli beş senedir meslekte olduğunu belirten bir başka esnaf Mustafa Ejder ise, “Bu mesleğe eskisi kadar rağbet kalmadı. Çünkü artık getirisi yok. Üretim kalmadığı için ilgi de giderek azaldı” dedi.
