Talas'ın tükenmekte olan hazinesi ne?
Unutulmaya ve kaybolmaya yüz tutmuş Talas'ın yöresel ve milli meyvesi olan ekşi karadutun günümüzde nesli tükenme tehlikesinde.
Ekşi karadut ya da bilimsel adıyla Morus nigra, anavatanı İran ve Mezopotamya olarak kabul görse de Kayseri’nin yöresel ve milli meyvesi olarak da biliniyor. Bu meyveye Karadut denilmesinin nedeni ise meyvelerinin siyah olması değil, tomurcuklarının siyah olmasıdır. Ekşi karadut ağacının önemli özelliklerinden biri de diğer meyvelerin aksine yaz boyu meyve vermesidir.
Ekşi karadutun faydaları
Karadut, C, K, E vitaminlerinin yanı sıra zengin antioksidan içeriyor. Karadut meyvesi ayrıca bağışıklık sistemini güçlendiriyor, sağlıklı kan şekeri seviyesinin korunmasında etkili ve beynin korunmasında da rol alıyor.
Kayseri’de ne kadar karadut kaldı?
Kayseri Büyükşehir Belediyesi’nin Kültür Sanat dergisinde yer alan bilgilere göre, Kayseri’de 70-80 adet arasında karadut ağacı olduğu tahmin ediliyor. Dergide ayrıca, Türkiye genelinde 500’e yakın karadut ağacı olduğu belirtiliyor.
Kayseri’deki karadut ağaçları hangi dönemden kaldı?
Yine dergide yer alan bilgilere göre, Kayseri’de bulunan karadut ağaçları, 100-500 yaşındalar. Dergide birtakım insan tanıklık ettiği belirtilerek ağaçların Cumhuriyet öncesinden kaldığı kesin bir dille ifade ediliyor. Kayseri’nin Erkilet, Hacılar, Endürlük, Talas gibi ilçelerinde eski taş mahallelerde bulunurken Cumhuriyet sonrası gelişen yerleşim yerlerinde ise karadut ağacına rastlamak zorlaşmıştır.
Ekşi Karadut neden tükenme tehlikesinde?
Modern sanayi tipi yetiştiriciliğinin gelmesiyle geleneksel bağ bahçe kültürüne entegre edilemedi. Türkiye’de Ekşi karadut gibi daha birçok meyve türümüz yok olma tehlikesi yüz yüze kaldı. Bunlardan biri de 100 yıl önce meyvesi çok tüketilen, yalancı iğde ağaçlarını bugün bulmak zor.
