Şimdiden 5 can aldı: İşte keneyi çoğaltan faktörler...
Geçtiğimiz yıl Kayseri'de 5 kişinin ölümüne yol açan Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığı, 2026 yılında ise havanın ısınması ile yeniden gündemde. Peki kene vakalarını neler tetikliyor? Kayseri Olay okurları için derledik.
Geçtiğimiz yıl Kayseri'de 5 kişinin ölümüne yol açan Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığı, 2026 yılında ise havanın ısınması ile yeniden gündemde. Bu yıl da Haziran ayı itibariyle kene sebebiyle 5'e yükselen can kaybı erken artış gösterdi.
arklı bölgelerde halktan gelen uyarılar artarken kenelerin artma ihtimali vatandaş tarafından merak konusu.
Kene türlerinin tamamı insanlara yapışmazken aynı şekilde hepsi Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığını taşımıyor. Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan bildiriye göre, Hyalomma marginatum Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığının Türkiye'deki en önemli taşıyıcısı olarak kabul ediliyor.
Kayseri (İç Anadolu), Hyalomma marginatum’un yoğun olduğu riskli bölgelerden. Yüksek rakım, uygun nem ve hayvancılık bu artışı destekliyor. Her yıl bahar-yaz aylarında vakalar artıyor; 2025’te kuraklık etkisiyle erken ve yoğun görüldüğü bildiriliyor.
Kene hangi koşullarda artıyor?
Yağış özellikle üreme ve popülasyon artışı için önemli (ilkbahar), kurak/sıcak ise aktivite ve ısırık riski için (yaz). İkisi birleşince en tehlikeli dönem oluşuyor. Bu iklim durumu ise İç Anadolu’da yaygın halde.
Dünya çapında bilinen Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Hakan Leblebicioğlu’nun belirttiği üzere bol ilkbahar yağışı bitki örtüsünü (ot, çalı) zenginleştirir, küçük memelileri ve kuşları çoğaltır. Bunlar da kenelerin erken evreleri için konak olur.
Nem artar, yumurtalar kuruyup ölmez daha fazla kene hayatta kalır ve ürer.
Hyalomma marginatum (KKKA taşıyan tür) kurak ve sıcak iklimleri seven bir tür. Aşırı nemli/sahil bölgelerde zor yaşar, yüksek rakımlı ve düşük nemli, kurak bölgeleri tercih eder.
Kuraklık sonrası sıcak hava keneleri daha hareketli hale getirir, avcı davranışlarını artırır (insan/hayvan ararlar). Yağış azaldıkça aktivasyon artabilir.
Sahil kesimleri şanslı!
İklim değişikliğiyle daha uzun sıcak/kurak dönemler kenelerin aktif kalma süresini uzatır. Yaz aylarında bol yağış olması ve havanın nemli olması aslında kenelerin aktivitesini azaltıyor.
Prof. Hakan Leblebicioğlu yayınladığı bir makalesinde konuyla ilgili “KKKA virüsü taşıyan keneler daha çok yüksek rakımlı (1000 metre) ve nemin az olduğu bölgelerde yaşamaktadır. ... Keneler sahil kesimlerinde ve nemli alanlarda varlıklarını sürdüremiyorlar.” ifadelerini kullanıyor.
