Kayserili Finans Profesöründen uyarı: Geldiler, faizi aldılar, gidiyorlar!
Finans Profesörü Derviş Boztosun, yüksek faizle gelen sıcak paranın ilk risk anında kaçtığını ve rezervlerin hızla eridiğini belirterek ekonominin faiz bağımlılığından kurtulması, kalıcı rezerv için üretim, ihracat ve yapısal reformlara odaklanılması gerektiğini sert ifadelerle vurguladı.
Kayserili Finans Profesörü Derviş Boztosun, yüksek faizle gelen sıcak paranın ilk risk anında kaçtığını ve rezervlerin hızla eridiğini belirterek; ekonominin faiz bağımlılığından kurtulması, kalıcı rezerv için üretim, ihracat ve yapısal reformlara odaklanılması gerektiğini belirtti.
Kayserili Finans Profesörü Derviş Boztosun, son dönemde rezervlerde yaşanan sert düşüşü ve "Carry Trade" (sıcak para) döngüsünü sert bir dille eleştirdi. Rezervlerdeki şişkinliğin sahte olduğunu belirten Boztosun, ekonominin "faiz bağımlısı" haline geldiğini vurguladı.
'Yine aynı sinir bozucu döngü'
Ekonomideki mevcut durumu "aynı hikâye" olarak nitelendiren Prof. Dr. Boztosun, sıcak paranın kırılganlığını şu sözlerle özetledi: "Bakın şu işe: Yine aynı hikâye, yine aynı sinir bozucu döngü. Yüksek faiz veriyoruz, yabancı sıcak para akın akın geliyor, rezervler hop bir anda rekor kırıyor gibi görünüyor. Sonra ilk ciddi rüzgârda – ki bu sefer Orta Doğu’daki gerilim yetti – hepsi toz duman oluyor. Bir haftada 12-13 milyar dolar uçup gidiyor."
'Şişkinlik sahte, rezerv kalitesi berbat'
Rezervlerdeki erimeye rakamlarla dikkat çeken Boztosun, sistemin uzun vadeli zararlarını doğrudan aktardı: "Geldiklerinde 'rezerv katkı' diye övünüyoruz, ama ihtiyaç anında sıvışıyorlar. Sıcak paraya bel bağlamak, evin temelini kumdan yapmak gibi: Güzel duruyor, ilk dalgada yıkılıyor. Rezervin kalitesini berbat ediyor. Gerçek net rezerv düşük kalıyor, swap borçları kabarıyor, ani çıkışlarda kur şoku + rezerv erimesi yaşıyoruz."
'Ekonomi faiz bağımlısı oluyor'
Boztosun, yüksek faiz-sıcak para kıskacının ülkeyi bir kısırdöngüye soktuğunu belirterek uyardı: "Ekonomi faiz bağımlısı oluyor: Faizi düşürmek istersen carry trade kaçar, kaçmasın diye faizi yüksek tutmak zorunda kalıyorsun. Kısır döngü resmen. Bu sistemde yabancı 'gelir, faizini alır, gider'. Biz devasa faiz ödüyoruz, karşılığında sahte bir rezerv şişkinliğiyle avunuyoruz."
Gerçek çözüm: İhracat ve yapısal reform
Sıcak para yerine kalıcı çözümlere odaklanılması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Derviş Boztosun, çıkış yolunu şu şekilde tarif etti: "Gerçek çözüm bu değil ki. Kalıcı rezerv için ihracat patlaması lazım, doğrudan yabancı yatırım (fabrika kuran, teknoloji getiren adamlar), turizm ve hizmet fazlası güçlenecek, yapısal reformlar yapılacak. Artık bu oyunun farkına varıp kalıcı çözümlere yönelmenin vakti geldi de geçiyor bile."
