Kayserili antrenörler: Tesis çok ama profesyonel sporcu yetiştirmeye yönelik değil
Kayseri Dünya Spor Başkenti olmaya gün sayıyor. Kayseri'de yüzme antrenörlüğü yapan Yakup Çamdeviren ve Kaan Emre Çakmak ile kentin yüzme sporu açısından nasıl olanaklara sahip olduğunu konuştuk. Genç sporcuların yetiştirilmesinde avantaj ve dezavantajlara değinen Çamdeviren ve Çakmak: 'Kayseri yüzmede güçlü bir birikime sahip. Bu yüzden daha fazla desteğe ihtiyacı var' dedi.
Yaklaşık 7 yıldır antrenörlük yapan Yakup Çamdeviren ile 4 yıldır bu işi sürdüren Kaan Emre Çakmak, farklı branşlardan gelerek yüzmeye yönelmiş isimler. Çamdeviren, yüzmeye başlama yaşını anlatırken sürecin erken yaşta şekillendiğini vurguluyor: “Genelde temel eğitim 5 yaş civarında başlıyor. Sporcularımız 19-20 yaşına kadar devam edebiliyor.”
Kayseri’nin denize kıyısı olmamasına rağmen yüzmede güçlü bir altyapı barındırdığını belirten antrenörler, ilginin çoğu zaman temel bir ihtiyaçtan doğduğunu ifade ediyor. Çamdeviren’e göre süreç çoğu aile için basit bir beklentiyle başlıyor: “Aileler genelde çocuk yüzmeyi öğrensin, tatile gittiğimizde rahat edelim diye başlatıyor. Ama yetenek varsa işin rengi değişiyor.”
Kaan Emre Çakmak ise kentin yüzmedeki yerini tarif ederken; “Kayseri yüzmede Türkiye’de ön plana çıkan bir yer haline geldi. Buradan olimpiyata giden sporcular var, uluslararası dereceler var.” diyor.
Bu başarıların arkasında bir dönem önemli rol oynayan yapılar da var ancak antrenörlere göre bu yapıların devamlılığı önemli. Çakmak, Türkiye Olimpiyat Hazırlık Merkezi’nin (TOHM) kapatılmasına dikkat çekiyor: “2024’te Avrupa madalyalarıyla dönüldü ama sonrasında yüzmenin TOHM’u kapatıldı. Antrenörler işten çıkarıldı. Bu da profesyonel olarak yüzme ile ilgilenmek isteyen sporculara bir dezavantaj sağladı.”
Sporcuların profesyonellik yolunda yoğun bir tempo ile yaşamlarından feragat ederek çalıştıklarını vurgulayan Çakmak, bu tip kararların emeğin karşılıksız kalmasına yol açtığını düşünüyor.
‘Daha fazla Olimpik havuz ihtiyacı var’
Tesis yetersizliğinin de bir diğer temel sorun olduğunu belirten Çamdeviren bu durumu şöyle özetliyor: “Kayseri’de bir tane olimpik havuz var. Elinizde 16 çocuk oluyor ama aynı anda 8’ini sokabiliyorsunuz. Diğerlerini kaybedebiliyorsunuz.”
Mevcut havuzların büyük bölümünün rekreasyon amaçlı kullanılması da profesyonel yüzücüleri geri plana itiyor diyen Çakmak’a göre bu durum doğrudan sporcu yetiştirmeyi etkiliyor: “Tesis çok ama çoğu sporcu yetiştirmeye yönelik değil. Daha çok ‘çocuk gelsin, eğlensin’ mantığı var.”
Ekonomik koşullar, sporcuların önünde engel
Yüzme sporunun önündeki bir diğer büyük engel ise ekonomik koşullar. Antrenörlere göre yüzme, dışarıdan göründüğünden çok daha maliyetli bir branş. Çamdeviren bu durumu somut bir örnekle anlatıyor: “Bir sporcunun sadece mayosu 6-7 bin lira. Ulaşım, beslenme, yarış derken aylık çok ciddi bir maliyet çıkıyor.”
Çakmak ise profesyonel sporculara verilen desteklerin yetersizliğine dikkat çekiyor: “Verilen destek, çocuğun yol masrafına bile yetmiyor. Sporun tamamı zaten bütçe meselesi haline geliyor.”
Bu tablo, özellikle dar gelirli aileler için spora erişimi zorlaştırıyor. Yetenekli birçok çocuğun bu nedenle sistemin dışında kalabildiğini belirten antrenörler, özel kulüplerin bu noktada daha belirleyici olduğunu söylüyor. Ancak bu durum yüksek maliyetler nedeniyle fırsat eşitsizliğini de beraberinde getiriyor.
Çakmak bu durumu şöyle ifade ediyor:
"Özel kulüpler daha çok sporcu yetiştiriyor ama fiyat yüksek olunca yetenekli çocuklar başka yerlere gidiyor ve kaybolabiliyor.”
Sporcu odaklı yeniden düzenleme
Antrenörlere göre çözüm, hem tesislerin hem de destek mekanizmalarının sporcu odaklı yeniden düzenlenmesi. Mevcut tesislerin belirli saatlerde kulüplere açılması ya da yeni havuz yatırımları yapılması gerektiğini vurguluyorlar.
Öte yandan yüzmenin sadece fiziksel bir aktivite olmadığını da özellikle vurguluyorlar. Çamdeviren’e göre bu süreç çocukların hayatını doğrudan etkiliyor:
“Spor sadece hareket değil. Çocuğun hayatına disiplin katıyor, sorumluluk kazandırıyor.”
Sonuç olarak hem Çamdeviren hem de Çakmak, Kayseri’nin yüzmede güçlü bir birikime sahip olduğunu ancak bu birikimin sürdürülebilir hale gelmesi için daha fazla destek, daha fazla tesis ve daha planlı bir spor politikası gerektiği görüşünde.
