'Hayal kurma devri bitti' diyen Kayserili Profesör kimleri uyardı?
Bayram sonrası piyasalarda hareketlilik sürerken, Kayserili Finans Profesörü Derviş Boztosun'dan kritik uyarı geldi: 'Mesele sadece rakamlar değil, küresel bir sistem değişiyor hayal kurma değil, gerçekçi olma vakti.'
Bayram tatilinin ardından piyasaların yeniden işleme açılmasıyla birlikte gözler ekranlardaki rakamlara çevrildi. Ancak Kayserili Finans Profesörü Derviş Boztosun, meselenin sadece rakamlardan ibaret olmadığını, küresel bir sistem değişiminin eşiğinde olduğumuzu vurguladı. Boztosun, Orta Doğu’daki gerilimden OECD beklentilerine kadar geniş bir çerçevede yaptığı analizde, reel sektörü bekleyen sert virajlara karşı uyarılarda bulundu.
Prof. Dr. Derviş Boztosun, piyasaların mevcut durumunu ve geleceğini şu çarpıcı sözlerle özetledi: "Bayram bitti, piyasalar açıldı yalnızca ekranlardaki rakamlar oynamıyor; bir devrin sinir uçları da o panellere düşüyor. Artık konuştuğumuz şey günlük kur dalgalanması ya da geçici bir türbülans değil. Küresel düzen uzun süredir geriliyordu; şimdi kopmaya, hem de bedel ödeterek kopmaya her zamankinden daha yakın."
'Hürmüz Boğazı cebimizdeki parayı belirliyor'
Jeopolitik risklerin ekonomik karşılığına değinen Boztosun, "Orta Doğu’dan yükselen barut kokusu, basit bir jeopolitik gerilim değil. Bu, küresel ekonominin ana damarlarından biri olan Hürmüz Boğazı’na dayanmış bir bıçak. Haritadaki o ince çizgi, bugün cebimizdeki paranın değerini belirliyor. Orada yaşanacak en küçük aksama, petrol fiyatlarını ateşleyip zincirleme bir reaksiyonla mutfağımıza kadar uzanıyor" ifadelerini kullanarak enerji bağımlılığının risklerine dikkat çekti.
Yeni dönemin ‘Hayatta Kalma Anayasası’
Prof. Dr. Boztosun, işletmelerin bu fırtınalı denizde ayakta kalabilmesi için 3 temel kuralı şu şekilde sıraladı:
- Nakit Artık Oksijen: Likit kalmak bir tercih değil, zorunluluk. Kâğıt üzerindeki kâr sizi sadece moral olarak ayakta tutar; kriz anında işe yarayan kasadaki paradır. Nakit akışı kesilen işletmenin hikâyesi de kısa sürer.
- Borçta Cerrah Hassasiyeti: Faizin ve kurun yönü ortadayken yeni borç almak, dik yokuşta sırtına yük alarak yürümeye benzer. Seçici olmak yetmez; her kalemin maliyetini defalarca tartmak gerekir. Aksi halde bilanço, bir gecede altında kalacağınız bir ağırlığa dönüşür.
- Savunma Hattını Kur: “Fırsat bu fırsat” diyerek riskli alanlara atlama dönemi kapandı. Oyunun adı artık aktif savunma. İthal girdiye daha az bağımlı, verimliliği yüksek, temel ihtiyaca dokunan iş modelleri öne çıkacak. Gösterişli olan değil, sağlam olan kazanacak.
'Gerçekle aranıza mesafe koymayın'
Sonuç olarak zihinlerde bir kırılma yaşanması gerektiğini belirten Boztosun, "Ucuz para, bol likidite ve öngörülebilir risk dünyası geride kalıyor. Yerine daha sert, daha oynak bir deniz geliyor. Bu yeni düzende kazananlar en çok bilenler olmayacak. Gerçekle arasına mesafe koymayan, hızlı uyum sağlayan ve disiplinini kaybetmeyenler ayakta kalacak. Vakit, hayal kurma değil; gerçekçi olma vakti" dedi.
