Günlük konuşmalara renk katan 'zaar' kelimesinin sırrı
Günlük hayatta sıkça kullanılan 'yedin zaar, gördün zaar, gittin zaar' kelimesinin sırrını biliyor musunuz?
Kayseri’nin Develi ilçesinde halk arasında sıkça duyulan ve günlük konuşmalara renk katan “zaar” kelimesi, kökeni ve anlamıyla Anadolu’nun kadim irfanını yansıtıyor. Osmanlıca kökeni “zahir” olan kelime, “görünen, açık ve ortada olan” anlamına geliyor. Ancak Develililer kelimeyi kullanırken, “Görünen bu ama nasibi Allah bilir” mesajını da veriyor.
Görünene rağmen sonuç Allah’ın takdirinde
Günlük konuşmalarda “Yedin zaar”, “Gördün zaar”, “Gittin zaar” gibi ifadelerde geçen kelime, görünene rağmen sonucun Allah’ın takdirinde olduğunu hatırlatıyor. Bu açıdan “zaar”, hem bir tahmin hem de kadere rıza anlamı taşıyor.
Develili Mustafa Ülker’in hatırası, kelimenin yerel kullanımını gözler önüne seriyor. 1995 yılında Muğla Fethiye pazarında yaşadığı bir olayda, çocuk pazeniyle ilgili verdiği öneri sırasında “zar” kelimesini kullanması üzerine muhatabı, “Sen Develili misin?” diye sormuş. Ülker’in anlattığına göre, kelime Develililere özgü bir kültürel işaret olarak öne çıkıyor.
Araştırmacı Nezir Ötegen’in derlemesine göre “zaar”, Develi aksanının kadim bir kültürel mirası ve edebi inceliği yansıttığı, günlük konuşmalara özgün bir tat kattığı bir kelime olarak dikkat çekiyor. Anadolu insanının dildeki zarif tevazusu, bu kelime aracılığıyla günümüze kadar taşınıyor.
