Fuarın yenileri kitabın eskileri ile sohbet
Kayseri Kitap Fuarı'nda stant açan sahaflar, fuar izlenimlerini, okuyucu tercihlerini ve kitap önerilerini Kayseri Olay Gazetesi'ne anlattı.
Kitap fuarları çoğu zaman yayınevleri ve yeni çıkan kitaplarla anılıyor. Oysa fuarın bir köşesinde, yılların birikimini taşıyan sahaflar da okurlarla buluşuyor.
Bu yıl 8’incisi düzenlenen Kayseri Kitap Fuarı’nın son günlerinde fuarda stant açan farklı sahaflarla kısa sohbetler yaptık; hem değişen okur alışkanlıklarını hem de fuar izlenimlerini konuştuk.
Talas Sahaflar Çarşısı’nda işyerleri olan sahaflar bu yıl ilk defa Kayseri Kitap Fuarında yerini aldı.
Ali Peker: ‘Öğretmenler çocuklarımızı kitap okumaya teşvik etmeli’
1952 yılında Talas’ta doğdum. Ortaokulda, okuldan kaçtım ve eski sanayide çalışmaya başladım. Eski sanayide bir Ahmet Ada isminde çok değerli bir şair ağabeyim vardı, onun sayesinde edebiyatla tanıştım. Yıllarca esnaflık yaptım. 2004 yılında işlettiğim bakkal dükkânının camına Ömer Hayyam’ın bir rubaisini yazdım. “Gönlüm aranıp dünleri feryat etme, kan almak için yarınlar icat etme, dünler düş olup gitti, yarınlarsa hayal, cahilce şu gerçek günü berbat etme”
Bu rubainin kime ait olduğunu bilene bir meşrubat hediye edeceğimi söyleyerek aslında sonrasında çok ilgi gören bir iletişimi de başlatmış oldum. Bu küçük oyunumu daha sonrasında ilerlettim ve soruları bilenlere kitap hediye ederek devam ettim. Yeraltı çarşısında, yerel televizyonda program şeklinde devam etti bu oyunumuz böylelikle insanların edebiyata yönelmesinin de bir aracı olarak sürdürdüm.
İnsanlar geliyorlar yaşıyorlar gidiyorlar, koyunlar da geliyorlar yaşıyorlar gidiyorlar. Bir fark olmalı işte bazı insanlar geçmişten bu güne mağaranın duvarına yaptığı çizimlerle tarihçiliğin ataları olmuştur. İşte gönlü olan insanların gelişim için ilerleyiş ve gelecek için elini taşın altına koyması ve katkı sunması gerektiğini düşünüyorum. İşte benim de sorularla başlayan hikâyemden sahaflığa geçişim de böyle bir niyetin öyküsüdür.
Mustafa Yalçın Başkan’ın Talas Sahaflar Çarşısı’nı kurulmasıyla da ben de bir yer edindim ve bu güne kadar geldik.
Kayseri kitaplarına yönelik çalıştığım için özel ilgilisiyle buluşuyoruz ama özellikle çocukların fuar vesilesiyle de kitaba ilgi duyması gerekiyor. Özellikle öğretmenlerimizin buraya getirdikleri çocuklarını okumaya da teşvik etmek üzere kitap almaları için yönlendirmelerinin iyi olacağını düşünüyorum.
Fuar buradaki sahaf arkadaşlarımız için bir nefes alma alanı oldu. Bu sayede hem kendilerini tanıtma fırsatı oldu hem de ekonomik bakımdan da rahatlama sağladığını düşünüyorum. Kayserili okuyuculara da kitap fuarına gösterdikleri ilgiden dolayı çok teşekkür ederim. Kendilerine mutlaka Cengiz Dağcı’nın ‘Onlar da insandı’ kitabını temin edip okumalarını öneririm.
Saliha Yüksel ‘Geçmişten bugüne bir bağ kurmanın aracı olarak eski kitaplar’
Eşim uzun zamandır sahaflık yapıyordu, ben çıraktım. 10 aydır da ben kendi dükkanımda okurlarla buluşuyorum. Bu yıl ilk kez kitap fuarında yerimizi aldık.
Fuarda çok keyifli bir haftayı geride bıraktık, biteceği için de biraz üzülüyoruz açıkçası. Gelen kişilerin tepkileri, eski kitaplar arasında eski bir not bulmaları, bunu bize söylemeleri, her yaştan okuyucunun keyif aldığını söylemeleri bizi çok mutlu etti.
Sadece yetişkinler değil liseli gençler, çocuklar da fuara ve sahaflara ilgi gösterdi. Kitap fiyatlarındaki artış okuyucuyu da hızlı bir şekilde ikinci el kitaba yönlendiriyor. Sahafta bir kitabı yarı fiyata bulabiliyor. Uygun fiyata istediği kitaba ulaşmak isteyenler için biz bir çıkış rotasıyız.
Okuyucular aynı zamanda duygusu için de ikinci el kitaba yöneliyor. Eski okuyucu ile yeni okuyucu arasında bir bağ oluyor eski kitap. Kimi içerisinde bulduğu notları kimi altı çizili cümleleri görüp mutlu oluyor. Hiç tanımadığı bir okurla empati yapabiliyor. Yaşanmışlığı seven sahafları tercih ediyor.
Fuarı ziyaret eden okurlar en çok dünya klasiklerine ve milliyetçi kitaplara rağbetin ediyor. Ben de okurlara özellikle genç okurlara Jack London’ın ‘Martin Eden’ adlı eserini öneriyorum.
Alperen Demir ‘Kayseri’nin okur yelpazesi çok geniş’
2019 yılından bu yana sahaflık mesleğini icra ediyorum. Üniversite yıllarımda Antakya’da yere tezgah açarak çalışmaya başladım. Pandemi döneminde yine Antakya’da ilk dükkanımı açtım. 6 Şubat 2023 depremiyle de Antakya’yı terk etmek zorunda kaldım ve Kayseri’de de Talas Sahaflar Çarşısı’nda mesleğimi sürdürüyorum.
Sahafların fuarda olması bence önemli. Özellikle kağıt fabrikalarının özelleştirilmesinin ardından kitap fiyatlarındaki artışlar nedeniyle okurların yayınevlerinden sıfır kitap almak konusunda ciddi zorluklar yaşıyor. Bizim burada alternatif sunabiliyor olmamız okur açısından avantaj sağlıyor. Biz de fuarda olmaktan mutluyuz çünkü biz de mesleğimizi insanlara anlatmanın şansını yaşıyoruz.
Kayseri’de okur yelpazesi geniş, sağ entelektüel okurlar daha çok Necip Fazıl, Nihal Atsız gibi yazarların kitaplarını tercih ediyor. Sol külliyata hâkim Yaşar Kemal, Orhan Kemal, Cevdet Kudret gibi yazarların kitaplarını da soran okurlar oldukça fazla. Ayrıca nitelikli kitap araya okurlar da var. Sanat tarihi, arkeoloji kitapları ya da çeşitli edebiyat kitaplarını soran okurlar da var.
Zincir yayınevleri ile fuarda yer almanın avantajları da var dezavantajları da var. Okur aynı kitabı yayınevinden alsa pahalı bu yüzden bize yöneliyor. Bu bir avantaj elbette ama bir yandan da kapitalizm insanlara sürekli ‘eskiyi at yeniyi al’ fikrini, aşıladığı için kimi okurlar eski kitap almak istemiyor belki bu açıdan bir dezavantajımız var diyebiliriz. Tabi bizlerin asıl rekabet etmekte zorlandığımız yön e ticaretteki ıskontolar sebebiyle okurların bu alana yönelmesi oluyor.
Sahaflık sadece ucuz kitap satan bir yer olarak görmemek lazım. Sahaflığın en güzel tanımını ‘Sahaflık geçmişte bir defa basılmış ve siyasi ya da başkaca nedenlerle bir daha basılamamış kitap ve dergilerin muhafaza edip ilgilisine ulaştırma sanatıdır” sözleriyle rahmetli Lütfi Seymen yapmış.
Ben fuara gelecek okurlara kesinlikle ‘Halikarnas Kadırgası’ kitabını öneririm. Mavi Anadolucu akımın bir kitabıdır. Anadolu toplumlarının bizim olduğunu anlatan eşsiz bir kitaptır.
Merve Erdil ‘Her yaştan çocuk kitapları ilgi görüyor’
Yaklaşık elli gündür sahaflık yapıyorum, meslekte çok yeniyim. Kendim çok okuyan biriydim kendi kitaplarımla başlayan bu serüven artarak devam ediyor.
Ankara ve İstanbul ile kıyasladığımızda kitap fuarına rağbetin daha düşük olduğunu söyleyebiliriz. Tabi bize sahaflar çarşısında yer alan sahaflara olanak sağlanması iyi bir şey. İnsanların epey ilgisini çekti. Sadece sahafları gezmek için gelen kişileroldu. Kitap fuarının son günlerine yaklaştık ve ben ağırlıklı olarak çocuk kitapları satıyorum. Bu anlamda her yaştan çocuk kitaplarının ilgi gördüğünü söyleyebilirim.
Kitap fiyatlarındaki artış okuyucu bize de yönlendiriyor elbette. Keşke sizden alsaydım diyen de oluyor. Fuar alanı okuyucuyla daha çok buluşmak, ilgi ve istekleri hangi yönde gibi sorulara yanıt vermek açısından önemli bir olanak sağladı. Ben de yetişkin okurlarımıza Sabahattin Ali okumalarını, çocuklara ise ‘Püf Çiçeği’ kitabını öneririm.
