Akay neden feveran ediyor?
Kayseri Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Akay, katıldığı televizyon programında şeker sektöründeki sıkıntılara dikkat çekerek, 'Şeker pancarı üretimine sahip çıkılsın diye feveran ediyorum. Bunu da şahsım için yapmıyorum.' dedi. Akay, nişasta bazlı şeker (NBŞ) konusuna da dikkat çekerek, kimyasal tatlandırıcıların ithalatına bu kadar müsaade edilmemesi gerektiğini söyledi.
Kayseri Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Akay, katıldığı televizyon programında 1-3 Eylül 2026 tarihlerinde bu yıl ikincisi gerçekleştirilecek olan PANFEST hakkında bilgiler vererek, söz konusu etkinliğin Türkiye’de bir benzerinin olmadığını ve böyle bir etkinliği ancak Kayseri Şeker’in başarabileceğini söyledi.
Şeker sektörü ile ilgili değerlendirmelerde de bulunan Akay, PANFEST’in ilk günü düzenlenecek panellerle sektörün sorunlarının da masaya yatırılacağını ifade etti. Akay, nişasta bazlı şeker (NBŞ) ve yapay tatlandırıcıların ithalatına dikkat çekerek, “Şeker sektörü, yani insan sağlığıyla ilgili olmakla birlikte, kotalı üretim yapan şeker sektörünün üretmiş olduğu ürünler bunlar. Bazı firmalar ürünlerinde NBŞ ve kimyasal tatlandırıcı kullanmayı tercih ettikleri için maalesef bizim kotayla ürettiğimiz şeker elimizde kalıyor. Bundan dolayı da fiyatlarda düşüşler meydana geliyor. Ve bu fiyatlardaki düşüşler şeker sektörünün zarar etmesine sebebiyet veriyor.”
Çiftçilik tamamen yok olacaktır!
Şeker sektörünün Türkiye için stratejik bir sektör olduğunu ve sözleşmeli tarım yapılan tek sektör olduğunu ifade eden Akay, “Eğer bunlar olmayacak olsa şeker pancarı tarımı yani çiftçi desteklenmeyecek olsa şeker pancarı tarımının devam etmesi mümkün değil. Halbuki gerek şeker bitkisel ürün olarak gerekse şeker pancarından üretilen doğal şeker stratejik bir ürün. Eğer üretiminde sorun yaşanacak olursa o zaman Türkiye, özellikle Orta Anadolu bölgesinde, çiftçilik tamamen yok olacak demektir. Büyük bir zafiyet ortaya çıkacak demektir. Onun için buna müsaade edilmemesi lazım. Bu konuda bizim gösterdiğimiz gayreti, çabayı, hassasiyeti, Türkiye'de herkesin göstermesi lazım. Tarımla ilgisi olsun olmasın.” diye konuştu.
Ben emanetçiyim!
Yönetim düzeyindeki insanların, tarıma destek sağlayan kuruluşların pancar üretimi konusuna hassasiyet göstermesi gerektiğini belirten Akay, açıklamalarını şöyle sürdürdü: “Bakın ben bu Kayseri Pancar Kooperatifi'nin başkanı olarak bu işin sahibi değilim, çiftçi adına emanetçisiyim. Emanetçi olmanın dışında şahsımla bir ilgisi yok bir ilgisi yok. Ama ben bakın ‘Yapmayın etmeyin bu şeker sektörüne sahip çıkılsın’ diye feveran ediyorum. Şeker pancarı üretimine sahip çıkılsın diye feveran ediyorum. Bunu da şahsım için yapmıyorum. Top yekun Türkiye'de üretim yapan pancar çiftçileri için yapıyorum. 100 bini aşkın aile buradan geçimini sağlıyor. Keza fabrikalarda çalışan 10 binlerce çalışan ve aileleri; bunun nakliyecisi, küspecisi, ona benzer pek çok doğrudan buradan geçimini sağlayan sektörler var, esnaf var. Bütün bunların adına bu bunun ifade edilmesi gerekiyor. Onun için de özellikle şeker pancarının Türkiye'de yok olmasına sebebiyet verecek olan nişasta bazlı şeker ve kimyasal tatlandırıcının kontrol altına alınması lazım. Kimyasal tatlandırıcıların ithalatına bu kadar müsaade edilmemesi lazım. Bu, adı üstünde, yapay tatlandırıcı, insan sağlığı için tehlikeli. Ha ilaç sanayi için ithal edildiği söyleniyor. Ama ilaç sanayinde ne kadar kullanılıyor, ne kadarı gıda sanayinde kullanılıyor? Bunların etkin bir şekilde denetlenmesi lazım. Eğer bunlar olacak olursa şeker sektörü Türkiye'de, tarımda şimdiye kadar öncü olmuş, motor olmuş. Adeta tarım sektörünün şeker pancarı tarımı ve şeker sektörü lokomotif olarak taşımış. Bundan sonra bunu taşımaya devam edecek diye düşünüyorum.”
Maliyet ve fiyat dengesizliği
Şeker fiyatları konusunda da açıklamalarda bulunan Akay, şekerin maliyetinin altında satıldığını belirterek, “Geçtiğimiz yıl şeker maliyetleri, Aralık 2025 itibariyle söylüyorum, 47 lira 60 kuruş olurken ortalama şeker maliyeti 38-39 lira seviyesinde devam ediyor. 40 lira bile olamamış durumda. Ki bu Ocak-Şubat aylarında 30 lira seviyesinde başlamıştı. Şimdi bunda çok büyük bir dengesizlik var. Bir problem var. Yani biz elbette çiftçimizin hakkını, hukukunu koruyacağız. Onun gelirini artırmak için fiyatları en iyi şekilde değerlendireceğiz. Ancak bir taraftan da hani derler ya ‘Güneş çarığı, çarık ayağı sıkar.’ Bu ortam şeker fabrikalarının yüksek fiyat uygulaması konusunda sorun oluşturuyor. Türkiye'de fiyatlar konusunda, özellikle tarımsal ürünlerdeki fiyatlar konusunda çok büyük bir dengesizlikle karşı karşıyayız.” dedi.
Domatesin fiyatının 50-70 lira olduğunu buna karşılık pancar fiyatının beklenen seviyede olmadığını belirten Akay, açıklamalarını şöyle sürdürdü: “Bu hak değil. Bu bir haksızlık. Yani ben domates fiyatının yüksekliğini söylerken, bunu çok gördüğümden söylemiyorum. Sadece pancar fiyatının ne seviyede olduğunu, burada pancarın fiyatının bir haksızlıkla karşı karşıya olunduğunun altını çizmek. Başta söylediğimiz sorunlar inşallah ortadan kalkacak. NBŞ'nin üretimi kontrol altına alınacak. Satışı kontrol altına alınacak. Kimyasal tatlandırıcıların gıda sektöründe kullanılması önlenecek, engellenecek. Dolayısıyla bunların sonucunda şeker fiyatları artacak. Şekerin fiyatının arttığı takdirde biz çiftçimizin kazancı kazandığı zaman gözlerimiz parlıyor, gözlerimiz ışılıyor. Zaten bunun için mücadele ediyoruz. Çiftçimiz daha fazla kazansın. Merde de namerde de muhtaç olmasın. Başkalarına yerinmesin. Bu iş sürdürülebilir olsun. Eğer çiftçi kazanmazsa ne yaparsanız yapın. Bu işi sürdürmek mümkün değil. Çiftçili bir sistem bu. Çiftçi haricinde bunu büyük firmalar da gelse bu tarımı başarmaları mümkün değil. Bu üretimi başarmaları mümkün değil. Onun için çiftçiye sahip çıkılması lazım. Çiftliğe sahip çıkmanın yolu şeker fabrikalarına ve şekere sahip çıkmaktan geçiyor. Fiyatlarının artmasından geçiyor.”
Akay, NBŞ firmalarına yönelik operasyonu önemli ancak yeterli görmediğini belirterek, soruşturmaya kimyasal tatlandırıcıların da dahil edilmesi gerektiğini ifade etti.
