YUMURTA SEKTÖRÜ KRİZİN EŞİĞİNDE

YUMURTA SEKTÖRÜ KRİZİN EŞİĞİNDE

10:00:04 | 2019-07-02
Zeki Karahüseyin
Zeki Karahüseyin      karahuseyinzeki@gmail.com

Mayıs ayında Irak hükümetinin getirdiği yumurta ithal yasağı yüzünden zor günler geçiren yumurta sektörü, iç pazarda maliyetlerin altındaki satışlar nedeniyle ekonomik kriz tehdidi altında.

 

5 milyar TL ciroya sahip, 100 bin kişiye doğrudan ve dolaylı olarak istihdam sağlayan yumurta sektöründe, ihracatın durması ve yurt içinde ise düşen yumurta fiyatları ve maliyetlerin altındaki satışlar üreticileri iflasın eşiğine getirdi.

 

Türkiye yumurta üretimi fazlasının yaklaşık yüzde 30’nu ihraç etmekte, bu ihracatında yüzde 71,1’i Irak gerçekleştirilmektedir.

                                                                       

Türkiye’deki yumurta tavuğu sayısı 124 milyon 54 bin 810 adet

 

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre Türkiye’de 2018 yılında 124. 054.810 adet yumurta tavuğu bulunmaktadır. Afyon 19.112.999 adet ile ilk sırada yer alırken, Konya 13.090.022 adet ile ikinci sırada, Manisa 12.598.931 adet ile üçüncü sırada yer almaktadır. Kayseri ise 4.825.531 adet yumurta tavuğu ile 8. sırada yer almaktadır.

 

Yumurta Üreticiler Merkez Birliği (Yum-Bir) verilerine göre Türkiye’de 2018 yılında 1.080 işletme 3.211 kümeste Kapalı Ticari Yumurtacılığı yapmaktadır.

 

2018 yılında Kayseri’de 73 işletmede 186 kümeste toplam 5.849.971 adet yumurta tavukçuluk bulunmaktadır.

 

Yumurta Tavuğu Verileri (2018)

 

S

İl

Yumurta Tavuğu

İşletme Sayısı

Kümes Sayısı

1

Afyon

19.112.999

117

581

2

Konya

13.090.022

133

421

3

Manisa

12.598.931

33

161

4

İzmir

7.558.116

35

107

5

Balıkesir

6.868.436

45

171

6

Bursa

6.269.538

30

107

7

Ankara

5.849.971

38

148

8

Kayseri

4.825.531

73

186

9

Çorum

4.324.815

50

199

10

Gaziantep

4.150.483

19

70

 

Diğer

84.648.842

573

2.151

 

Toplam

124.054.810

1.080

3.211

Kaynak: TÜİK, YUM-BİR

Türkiye yumurta ihracatı 430.725.307 dolar

 

Yumurta Üreticiler Merkez Birliği (Yum-Bir) tarafından yayınlanan“Yumurta Tavukçuluk Verileri 2018” rapora göre Türkiye’nin 2018 yılı yumurta sektörü ihracatı 430 milyon 725 bin 307 dolar gerçekleşmiştir. Irak 306 milyon 446 bin 304 dolar ve yüzde 71,1 pay ile ilk sırada yer alır iken, Suudi Arabistan 41 milyon 249 bin 666 dolar ve yüzde 9,6 pay ile ikinci sırada B.A.E 10 milyon 455 bin 708 dolar ile üçüncü sırada yer almaktadır.

 

Yumurta İhracatındaki Ülkelerin Payı (2018)

Dolar

S

Ülke

İhracat

Payı (%)

1

Irak

306.446.304

71,1

2

Suudi Arabistan

41.249.666

9,6

3

B.A.E

10.455.708

2,4

4

Katar

15.516.021

3,6

5

Azerbaycan-Nahçivan

7.912.536

1,8

 

Diğer

49.145.073

11,4

 

Toplam

430.725.307

100

Kaynak: YUM-BİR

 

Kayseri yumurta üreticilerin günlük zarar 627 bin 319 TL

 

Mayıs 2019 tarihi itibari ile Irak merkezi yönetimin yumurta ithalatını durdurması Türkiye yumurta üreticilerini zora sokmuştur. Yumurta sektöründe iflaslar başlamıştır.

 

Kayseri’de yumurta üreticileri ile yaptığım görüşmelerde, Irak yumurta ithalatını durdurması nedeni ile çok zor günler yaşadıklarını belirtmişlerdir.  Görüştüğüm üreticiler 35-36 kuruşa maliyeti olan yumurtayı 22-23 kuruşa zor sattıklarını bununda sürdürülebilir olmadığını, sorunun çözülmemesi durumunda yılsonuna kadar hiçbir üreticinin ayakta kalamayacağını belirtmişlerdir.

 

İlimizdeki üreticilerimiz yumurta maliyeti ile satış arasında 13 kuruş zarar ettiklerini belirtmişlerdir. Türkiye ve Kayseri’deki yumurtacılarımızın günlük zararını bir göz atalım;

 

Türkiye’de 124.054.810 adet yumurta tavuk bulunmaktadır. 124.054.810 adet x 13 kuruş = 16. 127.125 TL/Gün yaklaşık zarar etmektedir.

 

Kayseri’de 4.825.531 adet yumurta tavuk bulunmaktadır. 4.825.531 adet x 13 kuruş = 627.319 TL/Gün yaklaşık zarar etmektedir.

 

Sonuç olarak

 

Irak merkezi hükümetinin almış olduğu yumurta ithal yasağı Türkiye ve Kayseri özelinde yumurta üreticilerin batması anlamına gelmektedir.

 

Yumurta üreticilerin bu sorunu acil çözüm beklemektedir. Başta Tarım ve Orman Bakanlığı olmak üzere tüm paydaşların bu sorunun çözümüne katkı sunması gerekmektedir.

 

Konuyu bilen ve yakından takip eden biri olarak bu sorunun çözümünde ben sadece hemşerimiz YUM-BİR başkanı İbrahim AFYON beyin yoğun çaba harcadığını görmekteyim. Kayseri özelinde İbrahim Afyon beyin dışında ne Kayseri Ticaret Odasından ne Kayseri Ticaret Borsasından ne seçilmişlerimizden nede il yöneticilerimizden yumurta üreticilerin sorunlarına yönelik bir çalışma olmadığını gördüm.

 

Sorumluluk sahiplerinin duyarsızlığından dolayı Kayserimizde Et Tavukçuluğu bitirildi. Aynı şeylerim Yumurta Tavukçuluğun başına gelmesinden korkmaktayım. İş işten geçmeden ilimiz özelinde bütün paydaşların bir araya gelerek ortak bir çalışma yapması gerekmektedir. En azından YUM-BİR başkanımız İbrahim AFYON beyi bir dinleyin derdi nedir çözüm önerisi nedir.

 

Türkiye ve Kayseri ekonomisin çok zor günler geçirdiği bu günlerde yumurta üreticilerimizin sıkıntıya girmesi ülke ve Kayseri ekonomisini tahmin edilemeyecek şekilde zora sokar benden demesi.

 

Ha bir çift sözümde yumurta üreticilerine, üretim planlaması yapılmaz ise ihracatta ülke çeşitliliği artırılmaz ise biz daha çok bu sektörde sıkıntı yaşarız.

 

Yumurta üreticisi kardeşlerime sektörden gelen biri olarak diyorum ki, biz kuş gribi atlatmış bir sektörüz İnşallah bu sıkıntıyı da atlatacağız. Ben her zaman sizlerin yanındayım bunun bilinmesini isterim.




ETİKET :  

Tümü