5 yılda yüzde 464 arttı!
CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, son beş yılda peynir fiyatlarında yaşanan sert artışa dikkat çekerek, 'Peynir artık dar gelirlinin sofrasında temel bir gıda değil, lüks bir ürün haline geliyor. Bu tablo sadece enflasyonla açıklanamaz, ortada yapısal bir çöküş var' dedi. Ayrıntılar Kayseri Olay haberde…
CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, 2021 sonunda kilogram fiyatı yaklaşık 60 TL olan beyaz peynirin 2025 sonunda 338 TL’ye kadar yükseldiğini, böylece fiyatların beş yılda yüzde 464 arttığını söyledi.
Genç, gelinen noktada peynirin yalnızca zamlanan bir ürün değil, gıda krizinin sembollerinden biri haline geldiğini vurguladı.
Gıda enflasyonunu da geçti
Peynirdeki artış oranı, aynı dönemde açıklanan genel gıda enflasyonunun da üzerine çıktı. Temel gıda ürünlerinin çoğunda yüksek artışlar görülmesine rağmen, peynir fiyatları birçok kalemdeki yükselişi geride bıraktı.
Aşkın Genç, “Vatandaş pazara, markete gittiğinde bunu rakamlarla değil, doğrudan cebinde hissediyor. Peynir, yumurta, süt ürünleri artık kilo kilo değil, gram gram alınıyor” ifadelerini kullandı.
Genç’in dikkat çektiği bir diğer nokta ise zincirin iki ucundaki çelişki oldu:
“Bir tarafta çiğ süt fiyatları maliyetin altında kaldığı için zarar eden üretici var. Diğer tarafta ise peyniri fahiş fiyatla almak zorunda kalan tüketici. Bu tablo serbest piyasa değil, bozulmuş bir piyasa düzenidir.”
Ulusal Süt Konseyi’nin belirlediği çiğ süt tavsiye fiyatlarının yıllardı üretim maliyetlerinin gerisinde kaldığını belirten Genç, çok sayıda küçük üreticinin hayvancılığı bırakmak zorunda kaldığını söyledi.
Neden pahalı?
CHP’li Genç’e göre peynirdeki fiyat patlamasının arkasında birden fazla yapısal neden bulunuyor:
“Yem fiyatlarında dövize bağlı sert artış
Elektrik, doğal gaz ve akaryakıt maliyetleri
Süt ve süt ürünleri sanayisinde artan işletme giderleri
Taşıma ve soğuk zincir maliyetleri
Zincir marketlerde oluşan yüksek kâr marjları
Etkin denetim ve planlama eksikliği”
Genç, “Üretimi desteklemeyen, girdi maliyetlerini düşürmeyen, piyasayı denetlemeyen bir anlayışla bu tablo değişmez. Bedelini de hem üretici hem tüketici birlikte ödüyor” dedi.
Gıda güvenliği meselesi
Açıklamasında konunun sosyal boyutuna da dikkat çeken Genç şunları söyledi:
“Peynir çocukların proteini, yaşlıların temel besini, sofranın ana unsurudur. Bugün peynir lüks oluyorsa, yarın etin, sütün, yumurtanın tamamen erişilemez olması kaçınılmazdır. Bu sadece fiyat meselesi değil, doğrudan gıda güvenliği meselesidir.”
Genç, kalıcı çözüm için üreticiye gerçekçi destek verilmesi, süt fiyatlarının maliyete göre belirlenmesi ve zincir marketlerin kâr marjlarının sıkı biçimde denetlenmesi gerektiğini vurguladı.
“Türkiye’de peynir artık sofranın en pahalı proteinlerinden biri haline geldi. Bu tablo kader değil, yanlış tarım ve ekonomi politikalarının sonucudur” diyen Genç, Meclis’te konunun takipçisi olacağını belirtti.
